Amenore ve Kadın Hipogonadizmi
Güncelleme: 16 Mar 2026
🤖
⚠️ Uzman Modülü: Harrison 21st Ed & 2025 ASRM Guidelines referanslıdır.
Tanısal Sınıflandırma
- Primer Amenore: 13 yaşına kadar sekonder seks karakterleri gelişmemiş veya 15 yaşına kadar adet görmemiş hastadır.
- Sekonder Amenore: Önceden adet gören bir kadında 3-6 ay süreyle adetin kesilmesidir.
Sekonder Amenore Algoritması: Dört Basamak
Tanıya giderken şu sıra izlenmelidir:
- Gebeligi Dışla: Her zaman ilk adım Beta-hCG.
- tiroid stimülan hormon (TSH) ve Prolaktin: Tiroid bozuklukları ve hiperprolaktinemi dışlanır.
- Progesteron Çekilme Testi: 10 gün progesteron verilir ve kesilir.
- Kanama varsa: Endojen östrojen var, uterus sağlam, sorun anovülasyondur (Örn: PCOS).
- Kanama yoksa: Östrojen eksikliği veya anatomik defekt (Asherman) vardır.
- LH ve FSH Ölçümü:
- FSH yüksek (>20-40): Primer Over Yetmezliği (POI).
- FSH düşük/normal: Santral (Hipotalamik/Hipofizer) Nedenler.
Turner Sendromu (45, X0)
Primer over yetmezliğinin en sık genetik nedenidir. Kısa boy, yelken boyun (webbed neck), düşük saç çizgisi ve streak (çizgi) gonadlar ile karakterizedir.
Primer Over Yetmezliği (POI)
40 yaşından önce over fonksiyonlarının kaybıdır. Sadece bir fertilite sorunu değil; osteoporoz ve kardiyovasküler risk nedeniyle 50 yaşına kadar Hormon Replasman Tedavisi (HRT) zorunluluğudur.
Klinik İnci: Asherman Sendromu
Kürtaj veya enfeksiyon sonrası uterus içinde gelişen sineşilerdir (yapışıklık). Hormonlar tamamen normaldir ancak uterus yanıt veremez.