Hirsutizm ve Virilizasyon Yaklaşımı
Güncelleme: 16 Mar 2026
🤖
⚠️ Uzman Modülü: Harrison 21st Ed & 2025 Androjen Fazlalığı Yönetimi referanslıdır.
Tanım: Hirsutizm vs. Hipertrikoz
Klinik pratikte karıştırılmaması gereken iki terim:
- Hirsutizm: Kadınlarda androjen duyarlı bölgelerde (üst dudak, çene, göğüs, sırt, karın) terminal kıl artışıdır.
- Hipertrikoz: Vücudun her yerinde (androjen bağımsız) görülen ince (vellus) tüy artışıdır (İlaçlar, metabolik hastalıklar).
Ferriman-Gallwey Skorlaması
Hirsutizmin şiddetini objektif olarak değerlendirmek için 9 vücut bölgesi 0-4 arası puanlanır. Genellikle ≥8 puan hirsutizm lehinedir.
Virilizasyon: Kırmızı Hat
Eğer hirsutizme aşağıdakiler eşlik ediyorsa agresif bir androjen kaynağı (Tümör!) düşünülmelidir:
- Klitoromegali (en spesifik bulgu).
- Ses kalınlaşması ve temporal kellik.
- Meme atrofisi ve kas kütlesi artışı.
- Hızlı ilerleyen semptomlar.
Tanısal Algoritma: Kaynak Neresi?
Laboratuvar, androjenin over mi yoksa adrenal kaynaklı mı olduğunu söyler:
- Total Testosteron > 200 ng/dL: Over veya adrenal tümör şüphesi (Görüntüleme şart).
- DHEAS > 700 µg/dL: Adrenal kaynaklı patoloji (Adrenal CA veya hiperplazi) lehinedir.
- 17-OH Progesteron: Geç başlangıçlı Konjenital Adrenal Hiperplazi (CAH) dışlanması için istenir.
Tedavi İlkeleri
- Kozmetik: Lazer/Epilasyon (Hormonal tedaviyle kombine edilmeli).
- Farmakolojik: KOK'lar (SHBG'yi artırıp serbest androjenleri bağlar).
- Anti-androjenler: Spironolakton (androjen reseptör blokajı) veya Finasterid (5-alfa redüktaz inhibisyonu).