Akut İnterstisiyel Nefrit (AİN)

Akut İnterstisiyel Nefrit (AİN), böbrek interstisiyumunda inflamatuar hücre infiltrasyonu ve ödem ile karakterize, tipik olarak bir ilaca veya enfeksiyona karşı gelişen immun-aracılı (Tip 4 aşırı duyarlılık) bir tablodur.

• İlaçlar (%70-75): En sık nedenlerdir. Özellikle Antibiyotikler (Penisilinler, Sefalosporinler, Sülfonamidler, Rifampisin), nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ)'ler ve Proton Pompası İnhibitörleri (PPI) başı çeker.
• Enfeksiyonlar (%5-10): Lejyonella, Leptospira, CMV ve Streptokoklar.
• Sistemik Hastalıklar: Sarkoidoz, Sjögren Sendromu ve SLE.

AİN genellikle ilaç alımından 7-14 gün sonra (tekrar maruziyette daha erken) ortaya çıkar. Ancak klasik klinik bulgular her zaman bir arada bulunmaz.

• Klasik Triad (%10-15): Ateş, Cilt döküntüsü (makülopapüler) ve Eozinofili. ⚠️ Klinik İnci: Bu triadın tam olarak görülme oranı düşüktür; triadın olmaması AİN tanısını dışlatmaz.
• İdrar Bulguları: Steril piüri (kültürde üreme yok ama lökosit var), beyaz küre silindirleri ve hafif proteinüri (<1-2 g/gün).
• PPI İlişkili AİN: Diğerlerinden farklı olarak çok daha sinsi seyreder. Ateş veya döküntü nadirdir; haftalar veya aylar sonra sadece kreatinin yüksekliği ile fark edilebilir.

Kesin tanı biyopsi ile konur ancak klinik şüphe yönetimi belirler.

• Kan ve İdrar: Periferik eozinofili ve idrarda eozinofiller (Hansel boyası ile bakılır, ancak duyarlılığı düşüktür).
• Böbrek Biyopsisi: Altın Standart. İnterstisiyumda yaygın ödem ve T-hücre/monosit baskın infiltrasyon görülür. NSAİİ ilişkili vakalarda eşlik eden 'Minimal Değişiklik Hastalığı' (nefrotik proteinüri) görülebilir.

AİN tedavisinde altın kural etkenin hızla saptanması ve kesilmesidir.

• 1. İlacın Kesilmesi: Şüpheli ilacın kesilmesi vakaların çoğunda böbrek fonksiyonlarının düzelmesini sağlar.
• 2. Kortikosteroid Tedavisi: İlaç kesilmesine rağmen 3-7 gün içinde kreatinin düşüşü başlamayan veya ağır böbrek yetmezliği olan vakalarda Prednizolon (1 mg/kg/gün) başlanır. Erken başlanan steroid tedavisi kalıcı fibrozis (kronikleşme) riskini azaltır.
• 3. Destek Tedavisi: Ağır vakalarda geçici diyaliz gerekebilir.

⚠️ Klinik Uyarı: AİN tanısı alan bir hasta, sorumlu ilaca tekrar maruz kalırsa çok daha şiddetli ve hızlı bir böbrek hasarı gelişebilir (Anamnezin önemi).