İnfektif Endokardit

İnfektif Endokardit (İE), kalbin iç zarının (endokardın) ve özellikle kalp kapaklarının mikrobiyal enfeksiyonudur. Bakteri veya mantarlar, hasarlı endokard yüzeyine (veya protez kapağa) tutunarak trombosit ve fibrin ağlarıyla kaplı, bağışıklık sisteminden korunan vejetasyonlar oluştururlar.

En Sık Görülen Etkenler:

• Staphylococcus aureus: Akut, yıkıcı endokarditin en sık nedenidir. Önceden tamamen normal olan kapakları (özellikle intravenöz ilaç bağımlılarında sağ kalp/triküspit kapağını) tutabilir.
• Viridans grubu Streptokoklar: Subakut endokarditin en sık nedenidir. Genellikle önceden hasarlı kapaklara (romatizmal, prolapsus) diş çekimi veya ağız içi müdahaleler sonrası yerleşir.
• Enterokoklar ve HACEK grubu: Diğer önemli nadir etkenlerdir. S. bovis (S. gallolyticus) saptanırsa mutlaka kolon kanseri (kolonoskopi) taraması yapılmalıdır.

Tanı koyması en zor hastalıklardan biridir. Nedeni açıklanamayan ateşi ve kalpte yeni başlayan (veya karakter değiştiren) üfürümü olan her hastada İE akla gelmelidir.

• Embolik Fenomenler: Vejetasyonlardan kopan parçalar sistemik dolaşıma katılarak; iskemik inme, dalak enfarktüsü, böbrek enfarktüsü ve Janeway lezyonlarına (avuç içi ve ayak tabanında ağrısız, eritematöz maküller) yol açar.
• İmmünolojik Fenomenler: Uzun süreli enfeksiyona bağlı antijen-antikor komplekslerinin birikimiyle; Osler nodülleri (parmak uçlarında ağrılı, kırmızı nodüller), Roth lekeleri (retinada soluk merkezli kanamalar) ve Glomerülonefrit gelişir.

Kesin tanı için 2 Majör, veya 1 Majör + 3 Minör, veya 5 Minör kriter gereklidir.

Majör Kriterler:

• 1. Pozitif Kan Kültürü: Tipik bir mikroorganizmanın, en az 12 saat arayla alınmış bağımsız kültür şişelerinde (en az 3 set) pozitif üremesi. (Tedaviye başlamadan önce KESİNLİKLE kan kültürleri alınmış olmalıdır).
• 2. Endokardiyal Tutulum Kanıtı: Ekokardiyografide (tercihen Transözofageal EKO - TÖE) sallanan vejetasyon, abse, kapağın delinmesi (perforasyon) veya protez kapakta yeni başlayan ayrışmanın (dehissens) görülmesi.

Minör Kriterler: Yatkınlık yaratan kalp durumu/İV ilaç kullanımı, ateş (>38°C), vasküler fenomenler (Janeway vb.), immünolojik fenomenler (Osler vb.) ve majör kriteri karşılamayan mikrobiyolojik kanıt.

Kapaklardaki vejetasyonlar avasküler (kan damarından yoksun) olduğu için immün sistem hücreleri oraya ulaşamaz. Bu nedenle bakterileri öldürmek tamamen bizim vereceğimiz ilaçlara bağlıdır.

• Medikal Tedavi: Yüksek doz, uzun süreli (genellikle 4-6 hafta) İntravenöz (İV) Bakterisidal Antibiyotikler şarttır. Tedavi kan kültürü sonuçlarına (duyarlılık testine) göre yönlendirilir.
• Cerrahi Endikasyonlar: Antibiyotiğe rağmen düşmeyen ateş/bakteriyemi, kapak yetmezliğine bağlı akut kalp yetmezliği gelişimi, apse oluşumu, büyük (>10 mm) ve hareketli vejetasyonlara bağlı tekrarlayan majör emboliler (inme) durumunda acil Kapak Replasman Cerrahisi yapılır.